Wolumen to jeden z kluczowych elementów analizy technicznej, ponieważ pokazuje aktywność rynku i pozwala ocenić, czy ruch ceny jest poparty realnym zainteresowaniem inwestorów. Wielu początkujących traderów napotyka jednak na pojęcia „wolumen tickowy” i „wolumen rzeczywisty” i nie do końca rozumie, czym one się różnią. W praktyce rozróżnienie to ma duże znaczenie, zwłaszcza w zależności od tego, na jakim rynku się handluje – akcji, kontraktów terminowych czy walutowym Forex.
Czym jest wolumen rzeczywisty
Wolumen rzeczywisty (ang. real volume) to faktyczna liczba jednostek instrumentu, które zostały przedmiotem obrotu w danym czasie. Na przykład, jeśli w ciągu jednej godziny na giełdzie sprzedano 10 000 akcji spółki, to właśnie ta liczba stanowi wolumen rzeczywisty. Dane te pochodzą bezpośrednio z giełdy i odzwierciedlają realny obrót kapitałem.
Wolumen rzeczywisty jest dostępny głównie na rynkach regulowanych, takich jak giełdy akcji (np. GPW, NYSE, NASDAQ) lub kontraktów terminowych. W takich przypadkach każdy obrót jest rejestrowany i raportowany, dzięki czemu dane wolumenowe są dokładne i wiarygodne. Dla analityków to ogromna zaleta, ponieważ można dzięki nim ocenić, jak duże zaangażowanie stoi za danym ruchem ceny.
Czym jest wolumen tickowy
Na rynkach zdecentralizowanych, takich jak Forex, nie istnieje jedno centralne źródło danych transakcyjnych. Oznacza to, że nie ma możliwości precyzyjnego określenia, ile jednostek waluty zostało faktycznie wymienione w danym okresie. W takich przypadkach brokerzy i platformy handlowe stosują tzw. wolumen tickowy (ang. tick volume).
Wolumen tickowy nie mierzy liczby transakcji ani ich wartości. Pokazuje jedynie, ile razy w danym okresie zmieniła się cena – czyli ile wystąpiło tzw. „ticków”. Im więcej zmian ceny w określonym przedziale czasu, tym wyższy wolumen tickowy. Jest to więc miara aktywności rynku, ale nie jego rzeczywistego obrotu.
Przykładowo, jeśli w ciągu jednej minuty cena pary EUR/USD zmieniła się 150 razy, to wolumen tickowy dla tej świecy wynosi 150 ticków. Nie wiadomo jednak, jaka kwota rzeczywiście zmieniła właściciela – mogły to być zarówno duże transakcje instytucjonalne, jak i setki drobnych zleceń detalistów.
Jak interpretować te dane
Wielu traderów zastanawia się, czy wolumen tickowy ma jakąkolwiek wartość analityczną, skoro nie odzwierciedla realnego obrotu. W praktyce okazuje się, że korelacja między wolumenem tickowym a rzeczywistym jest często bardzo wysoka – zwłaszcza na aktywnych rynkach. Liczne badania pokazują, że tam, gdzie występuje więcej zmian ceny, zwykle rzeczywiście dochodzi do większej liczby transakcji.
Dlatego analiza wolumenu tickowego może być użyteczna, jeśli traktuje się ją jako wskaźnik intensywności ruchu, a nie precyzyjne odwzorowanie obrotu. Traderzy wykorzystują go do oceny dynamiki rynku, potwierdzania wybić lub identyfikowania momentów, w których aktywność uczestników maleje.
Kiedy używać wolumenu tickowego, a kiedy rzeczywistego
- Wolumen rzeczywisty najlepiej sprawdza się na rynkach giełdowych, gdzie dane są pełne i weryfikowalne. Jest nieoceniony przy analizie akcji, kontraktów futures czy surowców, ponieważ odzwierciedla faktyczne przepływy kapitału.
- Wolumen tickowy stosuje się tam, gdzie brak jest danych z centralnej giełdy, czyli głównie na rynku Forex. Choć nie jest to idealne rozwiązanie, pozwala on mimo wszystko ocenić, czy w danym momencie rynek jest aktywny, czy raczej „uspokojony”.
Warto również zauważyć, że niektórzy brokerzy oferują własne dane o wolumenie rzeczywistym, bazujące na obrocie klientów. Nie są to dane pełne, ale mogą być przydatnym uzupełnieniem tradycyjnego wolumenu tickowego.
Podsumowanie
Podstawowa różnica między wolumenem tickowym a rzeczywistym polega na tym, że pierwszy mierzy liczbę zmian ceny, a drugi faktyczny obrót. Wolumen rzeczywisty dostarcza bardziej wiarygodnych informacji o sile rynku, jednak nie zawsze jest dostępny – zwłaszcza w przypadku rynku walutowego.
Z kolei wolumen tickowy, mimo swoich ograniczeń, wciąż może być skutecznym narzędziem w rękach doświadczonego tradera, jeśli jest analizowany w kontekście struktury rynku, trendu i dynamiki ceny. Kluczem jest zrozumienie, co naprawdę pokazuje wykres wolumenu, i umiejętne wykorzystanie tej informacji w procesie decyzyjnym.
